Dàn ý phân tích truyện ngắn "Hai đứa trẻ" của nhà văn Thạch Lam chi tiết đầy đủ

Một trong những cây bút viết truyện ngắn tài năng của nền văn học nước nhà, nhà văn Thạch Lam. Ông để lại cho nền văn học một lối văn hướng nội, điềm đạm tinh tế, thích suy tư, dấu ấn khó phai trong lòng đọc giả chính là minh chứng cho sức sống các tác phẩm Thạch Lam. Trong chương trình Ngữ văn lớp 11 chúng ta được tìm hiểu về truyện ngắn " Hai đứa trẻ" . Bây giờ hãy cùng wikihoc phân tích tác phẩm này nhé.

Các bài viết về chủ đề Hai đứa trẻ được quan tâm trên Wikihoc:

" Văn chương không phải là cách đem đến cho người ta sự thoát ly hay sự quên. Trái lại  văn chương phải là thứ khí giới thanh cao đắc lực mà chúng ta có để tố cáo thay đổi thế giới giả dối và tàn ác vừa làm cho lòng người được trong sạch và phong phú hơn." Đó là quan niệm nghệ thuật mà Thạch Lam luôn chiêm nghiệm và theo đuổi trong suốt nghiệp văn chương của mình. Ta biết tới Thạch Lam qua một thứ văn phong rất riêng không trộn lẫn. Anh nẩy một tiếng lòng trong văn chương một thanh âm hướng nội điềm đạm suy tư. Có lẽ cũng bởi thế mà Thạch Lam thường viết về những con người nghèo khổ bất hạn, phải sống vô danh vô nghĩa, chôn vùi ở những miền quê nào đó, song bày tỏ những niềm trấc ẩn, chân thành. Từ đó ông khai thác những khía cạnh rất bình thường mà nên thơ của cuộc sống. Nó cũng không phải trường hợp ngoại lệ đối với truyện ngắn " Hai đứa trẻ". Thông qua hình tượng những người dân bên phố huyện và chuyến tàu đêm, ta thấy được số phận cuộc đời của những con người đang leo lắt, như thể mòn ra, như thế sống chỉ đển tồn tại. Đồng thời cũng là một tấm lòng nhân đạo và tài năng viết truyện của Thạch Lam. Dưới đây là dàn ý chi tiết phân tích truyện ngắn " Hai đứa trẻ" .

DÀN Ý PHÂN TÍCH TRUYỆN NGẮN " HAI ĐỨA TRẺ" CỦA NHÀ VĂN THẠCH LAM

I. Mở bài

  • Giới thiệu tác giả, tác phẩm cần phân tích.
  • " Văn chương có hai loại đáng thờ và không đáng thờ. Loại không đáng thờ chú trọng vào văn chương, còn loại đáng thờ chú trọng vào nghệ thuật"( Nguyễn Văn Siêu). Cũng vậy, nghệ thuật vị nghệ thuật hay nghệ thuật vị nhân sinh vẫn một chủ đề không dứt trên văn đàn văn học trước Cách mạng Tháng Tám. Thế nhưng trong văn Thạch Lam, người theo chủ nghĩa lãng mạn, ta thấy cả cái nghệ thuật lẫn tấm lòng. Phải chăng đó là lý do mà cho đến giờ, văn Thạch Lam vẫn một lòng về với tâm hồn bạn đọc một sự trân trọng và mến mộ không ngừng. Đó cũng là cách ông viết nên " Hai đứa trẻ" là áng văn thể hiện cả cái tâm và cái tài của người nghệ sĩ ấy.

II. Thân bài

1. Tóm tắt

  • Truyện kể về hai chị em Liên và An thanh mẹ trông nom một gian hàng tạp hóa tại phố huyện gần ga xép. Chiều chiều chúng ngồi trước cửa hàng nhìn hai chuyến tàu đi qua rồi đóng cửa đi ngủ. 

2. Phân tích

a. Bức tranh phố huyện lúc chiều tà

  • Thời gian: Hình ảnh buổi chiều phố huyện buồn yên ắng với những hình ảnh quen thuộc. Đó là bức họa đồng quê bình dị trong buổi chiều tàn- kết thúc một ngày mở ra đên tối trong quê hương cũng là khoảng thời gian gợi nhiều nỗi niềm nhất, đặc biệt lầ nỗi buồn. Đây là motip quen thuộc trong ca dao. Nhưng đây là một nỗi niềm xa xôi trong một không gian yên tĩnh êm đềm cảu buổi chiều quê gân chuyển về đêm.
  • Không gian: màu sắc nhòe đi, " không gian đỏ rực như lửa cháy". Đó chính là hình ảnh gợi ra cuộc giao tranh giữ bóng tối và ánh sáng. Bóng tối đang xâm lấn. Muối bắt đầu hoạt động những nơi có bóng tối. Cửa hàng cũng vậy cũng bị bóng tỗi xâm nhập luong lách. Đôi mắt Liên bóng tối cũng ngập dần.
  • Ánh sáng: có xuất hiện nhưng rất ít ỏi, chỉ leo loét trong số ngọn đền không đủ sức để xua đi bóng tối, làm cho không gian trở nên chập chờn. 
  • Âm thanh: tiếng trống vu không vang ra để gọi buổi chiề, "từng tiếng một vang ra để gọi buổi chiều thong thả thưa thớt chmj rãi, ếch nhái côn trùng có vẻ náo động nhưng vẳng lại từ rất xa, gợi sự heo hút vắng lặng. Âm thanh gần hơn là tiếng muỗi vo ve nhwung lại rộn lên bao nhiêu tăm tối, tù đọng, tiếng chõng nan lún xuống kêu cót két gợi ấn tượng sự tàn tạ. Âm thanh cso xuất hienj trong bức họa không gợi sôi động mà nhấn sau vào sự trống vắng buồn tẻ mênh mông. 
  • Một buổi chiều phố huyện được mở đâu vào không khí đậm đặc, tàn buồn đượm vào từng câu từng chữ từng nhịp.

b. Phiên chợ tàn

  • Chỉ còn lại rác rưởi, vỏ bưởi vở thị, lá nhãn và lá mía; gợi ấn tượng về sự nghèo nàn tiêu điều.
  • Qua mùi vị: Mùi ẩm mốc bốc lên, mùi của cát bụi rất quen thuộc trong cảm nhận của cô bé đí là mùi rất riêng, đặc trưng
  • Qua cảm nhận cửa nhân vật: Mở hồ bâng khuâng mà thấm thía. Đó là nỗi buồn mơ hồ của tuổi mới lớn, của một tâm hồn quá đỗi nhạy cảm.
  • Nhận xét: Sáng tạo nhân vật Lien nhà văn bày tỏ tình cảm yêu mến với quê hương thiên nhiên đất nước và xót thương cho những kiếp người

c. Phố huyện khi trời nhá nhem tối

  • Mẹ con chị Tí: Làm lại liên tục nhàm chán 
  • Chị em Liên: cha bị mất việc, về phố huyện hai chị em trông coi cửa hang bé xíu.
  • bà cụ Thi hơi đen: Tiếng cười khanh khách, thường mua rượu 

d. Phố huyện khi màn đêm buống xuống

  • Bóng tối chùm lên tất cả. Những chùm ánh áng yếu ớt không đjr để xé rách màn đêm
  • Con người lặp đi lặp lại nhịp sống, động tác quen thuộc( Bác phở siêu, bác Xẩm)
  • Tâm trạng hai đứa trẻ: An thèm nhập bọn với bọn trẻ nôi đùa ngoài phố. Hai đứa hướng đôi mắt lên bầu trời xa xăm tìm kiếm giấc mơ trử thơ.

e. Cảnh đoàn tàu

  • Ngày nào hai đứa trử cũng chờ tàu. Vậy mà mỗi lần chúng lại chờ đợi như một điều gì đó thật đặc biệt ý nghĩa.

III. Kết bài

  • Khẳng định lại giá trị của tác phẩm, tài năng, tấm lòng của tác giả.
  • Đã bao năm trôi qua liệu những kiếp sống leo lắt, vô nghĩa, quẩn quanh bế tắc liệu có còn tồn tại trong xã hội ngày nay?  Những gì Thạch Lam nghĩ, nói viết  liệu đã cũ? Không, bở  tác phẩm của anh không phải là một tác phẩm chết, trái lại đó là tác phẩm chân chính, sẽ vượt qua bụi thời gian để còn sống mãi qua từng thế hệ bạn học.

wikihoc.com - Kim Cương

 

 

Xem thêm các bài về Hai đứa trẻ khác

Lớp dàn ý văn lớp 11