Dàn ý phân tích nhân vật bà Tú trong bài thơ "Thương vợ" lớp 11 chi tiết đầy đủ

Trong dòng chảy văn học từ xa xưa cho đến nay, đề tài về số phận và vẻ đẹp người phụ nữ luôn là một đề tài xuyên suốt. Họ hiện lên với đầy đủ hoàn cảnh và phẩm chất của mỗi thời. Trong thơ Tú Xương, người phụ nữ thường xuất hiện chính là người vợ mà ông gắn bó. Hãy cùng Wikihoc.com tìm hiểu về bà Tú, qua bài thơ "Thương vợ" trong chương trình Ngữ Văn lớp 11 nhé.

Các bài viết về chủ đề thương vợ được quan tâm trên Wikihoc:

Người phụ nữ đã trở thành một nguồm cảm hứng lớn trong văn chương kim cổ. Từ trong những câu ca dao, dân ca họ hiện lên với số phận bấp bênh, trôi nổi, bị rẻ rúng, bị coi thường, không thể tự quyết định số phận của riêng mình trong những câu ca dao than thân nghe sao mà xót xa "Thân em như tấm lụa đào/ phất phơ giữa chợ biết vào tay ai". Đến văn chương trung đại, họ lại hiện lên  trong hình ảnh của người chinh phụ, trong hình ảnh người phụ nữ qua những câu thơ của Hồ Xuân Hương, trong dáng dấp cô Kiều của Nguyễn Du "Đau đớn thay phận đàn bà/Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung". Trong văn học hiện đại, dù càng ngày càng khẳng định được vị thế của mình, người phụ nữ Việt cũng không đánh mất đi những phẩm chất truyền thống cao quý của mình. Trong chương trình Ngữ văn lớp 11, các em sẽ có cơ hội tìm hiểu khám phá nhân vật bà Tú trong bài thơ "Thương vợ" của Tú Xương. Hình ảnh của bà Tú hiện lên với hoàn cảnh và vẻ đẹp điển hình cho người phụ nữ Việt đương thời. Dưới đây, Wikihoc.com sẽ mang đến cho các em một dàn ý chi tiết và đầy đủ để các em có thể tham khảo trong quá trình cảm nhận nhân vật. Chúc các em thành công!

DÀN Ý ĐẦY ĐỦ CHI TIẾT PHÂN TÍCH  NHÂN VẬT BÀ TÚ TRONG BÀI THƠ " THƯƠNG VỢ" LỚP 11

I. Mở bài:

  • Giới thiệu bài thơ và nhân vật bà Tú 
  • Có thể dẫn dắt từ hình ảnh người phụ nữ trong xã hội xưa

Người phụ nữ đã đi vào văn học khá nhiều và trở thành một trong những hình tượng lớn của văn chương kim cổ. Tuy nhiên viết về người phụ nữ với tư cách là một người vợ bằng tình cảm của một người chồng thì quả thật rất hiếm. Thương vợ của Tú Xương nằm trong số những trường hợp hiếm hoi đó. Qua bài thơ, bà Tú hiện lên với vẻ đẹp điển hình cho người phụ nữ Việt muôn đời.
II. Thân bài
1. Bà Tú là người phụ nữ dù hoàn cảnh khó khăn nhưng vẫn tảo tần, chịu thương chịu khó

  • Hoàn cảnh: " Quanh năm buôn bán ở mom sông/ Nuôi đủ năm con với một chồng"
  • "Quanh năm": làm việc liên tục không ngơi nghỉ
  • "Buôn bán": công việc đầy vất vả, xô bồ, không hề ổn định, khi đắt khách, khi ế ẩm, chẳng có gì có thể nói trước
  • "Mom sông": vừa có giá trị tả thực - là khu đất nhô hẳn ra lòng sông gợi lên sự hiểm nguy, bất cứ lúc nào cũng có thể gặp rủi ro, vừa gợi ra sự bấp bênh, chông chênh không ổn định
  • Triền miên suốt năm suốt tháng không ngơi không nghỉ, lúc nào cũng đầu tắt mặt tối. 
  • Đặt trong những không gian, thời gian trên hình ảnh bà Tú dường như lại càng trở nên nhỏ bé, cô đơn, tội nghiệp hơn.
  • Gánh nặng đè trên vai : bà Tú trở thành người trụ cột gia đình, người chồng tưởng như sẽ là người gánh vác gia đình, giúp đỡ vợ mưu sinh nhưng hoá ra cũng lại chỉ như đứa con nhỏ, cần được nuôi
  • Năm đứa con với biết bao nhu cầu, bao đòi hỏi hàng ngày, bên cạnh đó đức ông chồng giàu chữ nghĩa đã không giúp vợ được gì lại còn trở thành một mối bận tấm lo lắng của vợ, mà nhu cầu của ông chồng ấy nào có ít ỏi gì, nó đủ làm thành một phía để cân bằng với phía năm đứa con.
  • Câu thơ thứ hai Tú Xương như tự mỉa mai chính mình, cành tô đậm thêm nỗi đắng cay, vất vả của bà Tú.
  • Nhà thơ vừa tiếp thu, vận dụng văn học dân gian lại vừa có những sáng tạo độc đáo khi sử dụng hình ảnh "thân cò". 
  • Với việc dùng từ "thân cò", tác giả vừa thể hiện danh phận khiêm nhường vừa làm nổi rõ số kiếp lận đận của bà Tú
  • Trong cấu trúc cú pháp của câu thơ, biện pháp đảo ngữ đưa từ "lặn lôi" lên đầu đã được sử dụng nhằm nhấn mạnh, gia tăng tính chất âm thầm nhọc nhằn trong công việc của bà Tú.
  • Hình ảnh "đò đông" thể hiện tính chất xô bồ, bấp bênh trong cuộc mưu sinh
  • Từ láy "eo sèo" đã diễn tả sinh động sự ồn ào, nhốn nháo, phức tạp, nhục nhằn trong công việc hằng ngày mà bà Tú phải chịu đựng

2. Bà Tú còn là người phụ nữ vị tha, giàu đức hi sinh:

  • Duyên nợ long đong lận đận, kiếp sống khổ cực, nhọc nhằn nhưng xuyên suốt cả bài thơ, không có một từ nào nói lên sự than thở, kêu than của bà Tú
  • Hóa thân vào nhân vật bà Tú, nhà thơ đã nói hộ nỗi niềm tâm sự của vợ, đó là thái độ chín chắn trước duyên phận, độ lượng trước gia cảnh. 
  • "Âu đành phận", "có quản công": Hơn cả sự cảm chịu, đó là sự tự nguyện chấp nhận khiến cho hiện trong tâm trí người đọc là hình ảnh một người phụ nữ lặng lẽ an phận, ráng sức lo toan, không trách phận than thân, không phiền lòng phẫn chí.
  • Việc vận dụng thành ngữ số từ "một duyên hai nợ", "năm nắng mười mưa" làm cho lời thơ trở nên cô đúc.
  • Lời kể công, kể khổ của Tú Xương dành cho vợ trở nên trĩu nặng hơn, day dứt hơn làm nổi bật hơn sự cam chịu và đức hi sinh của bà Tú 
  • Ý thức được nỗi nhọc nhằn gian truân của vợ mà không thể san sẻ, đỡ đần, hai câu kết của bài thơ là tiếng lòng mang nặng nỗi miềm chất chứa "Cha mẹ thói đời ăn ở bạc/Có chồng hờ hững cũng như không"
  • "Thói đời" ở đây phải chăng là sản phẩm của buổi giao thời đã tạo ra những người chồng hờ hững để rồi người phụ nữ phải mang gánh nặng trụ cột gia đình
  • Bản thân Tú Xương thấu hiểu được lẽ đời, thấu hiểu được sự vất vả, hi sinh của vợ mình, và tự thấy xấu hổ nhục nhã đó,  chính là sự công nhận đáng giá nhất.

3. Nghệ thuật khắc hoạ nhân vật:

  • Từ ngữ giản dị, giàu sức biểu cảm.
  • Vận dụng sáng tạo hình ảnh, ngôn ngữ của văn học dân gian.
  • Hình tượng nghệ thuật độc đáo.
  • Vận dụng sáng tạo thể thơ Thất ngôn bát cú Đường luật

III. Kết bài:

  • Khẳng định vẻ đẹp của bà Tú, qua đó liên hệ tới vẻ đẹp của người phụ nữ truyền thống và hiện đại.

Được tái hiện bằng tấm lòng thương vợ chân thành, sâu sắc của Tú Xương, hình ảnh bà Tú trong bài thơ đã trở thành mội hình ảnh đẹp tiêu biểu, điển hình cho những người phụ nữ, những người vợ Việt Nam ngàn đời. Mỗi ngày, người phụ nữ càng khẳng định được vẻ đẹp, giá trị và tầm quan trọng của mình trong xã hội, đó là thành quả của cả một quá trình không ngừng đấu tranh và gìn giữ cái đẹp truyền thống muôn đời.
LTH - wikihoc.com

Xem thêm các bài về thương vợ khác

Lớp dàn ý văn lớp 11