Bạn đang xem bài viết ✅ Giải Toán 9 Bài 8: Giải bài toán bằng cách lập phương trình Giải SGK Toán 9 Tập 2 (trang 58, 59, 60) ✅ tại website Wikihoc.com có thể kéo xuống dưới để đọc từng phần hoặc nhấn nhanh vào phần mục lục để truy cập thông tin bạn cần nhanh chóng nhất nhé.

Wikihoc.com mời quý thầy cô cùng tham khảo tài liệu Giải bài tập SGK Toán 9 Tập 2 trang 58, 59, 69 để xem gợi ý giải các bài tập của Bài 8: Giải bài toán bằng cách lập phương trình thuộc chương 4 Đại số 9.

Tài liệu được biên soạn với nội dung bám sát chương trình sách giáo khoa trang 58, 59, 60 Toán lớp 9 tập 2. Qua đó, các em sẽ biết cách giải toàn bộ các bài tập của bài 7 Chương 4 trong sách giáo khoa Toán 9 Tập 2. Chúc các bạn học tốt.

Lý thuyết Giải bài toán bằng cách lập phương trình

Bước 1: Lập phương trình

– Chọn ẩn và đặt điều kiện thích hợp cho chúng

– Biểu diễn các đại lượng chưa biết theo các ẩn và các đại lượng đã biết.

– Lập phương trình biểu thị mối quan hệ giữa các đại lượng .

Bước 2: Giải phương trình nói trên.

Bước 3: Trả lời: Kiểm tra xem trong các nghiệm của phương trình, nghiệm nào thỏa mãn điều kiện và kết luận.

Giải bài tập toán 9 trang 58 tập 2

Bài 41 (trang 58 SGK Toán 9 Tập 2)

Trong lúc học nhóm, bạn Hùng yêu cầu bạn Minh và bạn Lan mỗi người chọn một số sao cho hai số này hơn kém nhau là 5 và tích của chúng phải bằng 150. Vậy hai bạn Minh và Lan phải chọn những số nào?

Xem gợi ý đáp án

Gọi x là số mà một bạn chọn

⇒ số còn lại là x + 5.

⇒ tích của hai số là x(x+5).

Theo đề bài ta có phương trình:

x(x+ 5) = 150

⇔ x2 + 5x = 150

⇔ x2 + 5x – 150 = 0 (*)

Phương trình (*) có: a = 1; b = 5; c = -150

⇒ Δ = 52 – 4.1.(-150) = 625 > 0

⇒ (*) có hai nghiệm

{x_1}= dfrac{{ - 5 + sqrt {625} }}{2}=10,

{x_1}= dfrac{{ - 5 - sqrt {625} }}{2}=10

Vậy hai số mà Minh và Lan phải chọn là 10 và 15.

Hoặc hai số mà hai bạn chọn là -10 và –15.

Bài 42 (trang 58 SGK Toán 9 Tập 2)

Bác Thời vay 2 000 000 đồng của ngân hàng để làm kinh tế gia đình trong thời hạn một năm. Lẽ ra cuối năm bác phải trả cả vốn lẫn lãi. Song bác đã được ngân hàng cho kéo dài thời hạn thêm một năm nữa, số lãi của năm đầu được gộp vào với vốn để tính lãi năm sau và lãi suất vẫn như cũ. Hết hai năm bác phải trả tất cả là 2 420 000 đồng. Hỏi lãi suất cho vay là bao nhiêu phần trăm trong một năm?

Xem gợi ý đáp án

Tham khảo thêm:   Hợp đồng mua bán nhà ở phục vụ tái định cư Mẫu hợp đồng mua bán căn hộ tái định cư

Gọi lãi suất cho vay là x (%), (x > 0).

Tiền lãi sau một năm là: 2 000 000 . dfrac{x}{100} hay 20000x (đồng)

Sau 1 năm cả vốn lẫn lãi sẽ là: 2 000 000 + 20000x (đồng)

Tiền lãi riêng năm thứ hai phải chịu là:

(2 000 000 + 20000x)dfrac{x}{100} hay 20000x + 200{x^2} (đồng)

Số tiền sau hai năm bác Thời phải trả là:

2 000 000 + 20000x+20000x + 200{x^2} =2 000 000 + 40000x + 200x^2 (đồng)

Theo đầu bài ra ta có phương trình:

2 000 000 + 40 000x + 200x^2= 2 420 000

hay x^2+ 200x - 2 100 = 0

Giải phương trình:

Delta' = 100^2 - 1 . (-2 100)

= 10 000 + 2 100 = 12 100 >0

=> sqrt{Delta'}= 110

nên {x_1}=dfrac{-100-110}{1} = -210, {x_2}=dfrac{-100+110}{1}= 10

Vì x > 0 nên {x_1} không thỏa mãn điều kiện của ẩn.

Vậy lãi suất là 10% một năm.

Bài 43 (trang 58 SGK Toán 9 Tập 2)

Một xuồng du lịch đi từ thành phố Cà Mau đến Đất Mũi theo môt đường sông dài 120km. Trên đường đi, xuồng có nghỉ lại 1 giờ ở thị trấn Năm Căn. Khi về, xuồng đi theo đường khác dài hơn đường lúc đi 5km và với vận tốc nhỏ hơn vận tốc lúc đi là 5km/h. Tính vận tốc của xuồng lúc đi, biết rằng thời gian về bằng thời gian đi.

Xem gợi ý đáp án

Gọi vận tốc của xuồng lúc đi là x(km/h), thì vận tốc lúc về là x – 5 (km/h), x > 5.

Vì khi đi có nghỉ 1 giờ nên thời gian khi đi hết tất cả là:dfrac{120}{x} + 1 (giờ)

Đường về dài: 120 + 5 = 125 (km)

Thời gian về là:dfrac{125}{x-5}(giờ)

Theo đầu bài có phương trình: dfrac{120}{x} + 1 =dfrac{125}{x-5}

Giải phương trình:

x^2 – 5x + 120x – 600 = 125x Leftrightarrow x^2 – 10x – 600 = 0

Delta ' = {left( { - 5} right)^2} - 1.( - 600) = 625 > 0,sqrt {Delta '} = 25

{x_1} = 5 – 25 = -20, {x_2} = 5 + 25 = 30

Vì x > 0 nên {x_1} = -20 không thỏa mãn điều kiện của ẩn.

Vậy vận tốc của xuồng khi đi là 30 km/h

Bài 44 (trang 58 SGK Toán 9 Tập 2)

Đố em tìm được một số mà một nửa của nó trừ đi một nửa đơn vị rồi nhân một nửa của nó bằng một nửa đơn vị.

Xem gợi ý đáp án

Gọi số phải tìm là x.

Theo giả thiết một nửa của nó trừ đi một nửa đơn vị là:dfrac{x}{2}-dfrac{1}{2}

Theo đầu bài ta có phương trình: (dfrac{x}{2}-dfrac{1}{2})dfrac{x}{2} =dfrac{1}{2} Leftrightarrow left( {x - 1} right)x = 2

hay x2 – x – 2 = 0, có a – b + c = 1 – (-1) – 2 = 0 nên phương trình đã cho có 2 nghiệm là: {x_1} = -1, {x_2} = 2

Vậy số phải tìm bằng -1 hoặc 2.

Giải bài tập toán 9 trang 58 tập 2: Luyện tập

Bài 45 (trang 59 SGK Toán 9 Tập 2)

Tích của hai số tự nhiên liên tiếp lớn hơn tổng của chúng là 109. Tìm hai số đó.

Xem gợi ý đáp án

Gọi hai số tự nhiên liên tiếp cần tìm là x và x + 1 (x ∈ N).

Tích của hai số là: x(x + 1) = x2 + x.

Tổng hai số là : x + x + 1 = 2x + 1.

Theo bài ra ta có phương trình : x2 + x = 2x + 1 + 109

⇔ x2 – x – 110 = 0

Có a = 1; b = -1; c = -110 ⇒ Δ = (-1)2 – 4.1.(-110) = 441.

⇒ Phương trình có hai nghiệm:

{x_1} = dfrac{{ - left( { - 1} right) + 21}}{2}=11, {x_2} = dfrac{{ - left( { - 1} right) - 21}}{2}= -10

Trong hai nghiệm chỉ có nghiệm x = 11 thỏa mãn điều kiện.

Vậy hai số tự nhiên cần tìm là 11 và 12.

Bài 46 (trang 59 SGK Toán 9 Tập 2)

Một mảnh đất hình chữ nhật có diện tích 240 m2. Nếu tăng chiều rộng 3m và giảm chiều dài 4m thì diện tích mảnh đất không đổi. Tính kích thước của mảnh đất.

Xem gợi ý đáp án

Gọi chiều rộng của mảnh đất là x (m), x > 0.

Vì diện tích của mảnh đất bằng 240 m2 nên chiều dài là: dfrac{240}{x} (m)

Nếu tăng chiều rộng 3m và giảm chiều dài 4m thì mảnh đất mới có chiều rộng là x + 3 (m), chiều dài là (dfrac{240}{x}- 4) (m) và diện tích là: (x + 3)(dfrac{240}{x}-4)=240 - 4x + dfrac{{720}}{x} - 12 (m^2)

Theo đầu bài ta có phương trình:

Tham khảo thêm:   Công văn 4636/2012/TCT-TNCN Vướng mắc khi tính thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng bất động sản

begin{array}{l}
240 - 4x + dfrac{{720}}{x} - 12 = 240\
Rightarrow - 4{x^2} + 720 - 12x = 0\
Leftrightarrow {x^2} + 3x - 180 = 0
end{array}

Giải phương trình: Delta = 3^2 + 720 = 729, sqrt{Delta} = 27

Suy ra {x_1} = dfrac{{ - 3 + 27}}{2}= 12, {x_2} = dfrac{{ - 3 - 27}}{2}= -15

Vì x > 0 nên {x_2} = -15 không thỏa mãn điều kiện của ẩn. Do đó chiều rộng là 12m, chiều dài là: 240 : 12 = 20 (m)

Vậy mảnh đất có chiều rộng là 12m, chiều dài là 20m.

Bài 47 (trang 59 SGK Toán 9 Tập 2)

Bác Hiệp và cô Liên đi xe đạp từ làng lên tỉnh trên quãng đường dài 30km, khởi hành cùng một lúc. Vận tốc xe của bác Hiệp lớn hơn vận tốc xe của cô Liên là 3km/h nên bác Hiệp đã đến tỉnh trước cô liên nửa giờ. Tính vận tốc xe của mỗi người.

Xem gợi ý đáp án

Gọi vận tốc của bác Hiệp là x (km/h), khi đó vận tốc của cô Liên là x – 3 (km/h), x > 3.

Thời gian bác Hiệp đi từ làng lên tỉnh là dfrac{30}{x} (giờ).

Thời gian cô Liên đi từ làng lên tỉnh là: dfrac{30}{x-3}(giờ)

Vì bác Hiệp đến trước cô Liên nửa giờ, tức là thời gian đi của bác Hiệp ít hơn thời gian cô Liên nửa giờ nên ta có phương trình:

dfrac{30}{x-3}-dfrac{30}{x} = dfrac{1}{2}

Giải phương trình:

begin{array}{l}
30.2x - 30.2left( {x - 3} right) = xleft( {x - 3} right)\
Leftrightarrow 60x - 60x + 180 = {x^2} - 3x\
Leftrightarrow {x^2} - 3x - 180 = 0\
Delta = {left( { - 3} right)^2} - 4.1.left( { - 180} right) = 729 > 0,sqrt Delta = 27
end{array}

{x_1} = dfrac{{3 + 27}}{2}= 15, {x_2} = dfrac{{3 - 27}}{2}= -12

Vì x > 3 nên {x_2} = -12 không thỏa mãn điều kiện của ẩn.

Vậy vận tốc của bác Hiệp là 15 km/h

Vận tốc của cô Liên là 12 km/h

Bài 48 (trang 59 SGK Toán 9 Tập 2)

Từ một miếng tôn hình chữ nhật người ta cắt ở bốn góc bốn hình vuông có cạnh bằng 5dm để làm thành một cái thùng hình hộp chữ nhật không nắp có dung tích 1500dm3 (h.15). Hãy tính kích thước của miếng tôn lúc đầu, biết rằng chiều dài của nó gấp đôi chiều rộng.

Xem gợi ý đáp án

Gọi chiều rộng của miếng tôn là x (dm), x > 10.

Chiều dài của nó là 2x (dm)

Khi làm thành một cái thùng hình hộp chữ nhật không nắp thì chiều dài của thùng là 2x – 10 (dm), chiều rộng là x – 10 (dm), chiều cao là 5 (dm).

Dung tích của thùng là 5(2x – 10)(x – 10) (dm^3)

Theo đầu bài ta có phương trình:

begin{array}{l}
5left( {2x - 10} right)left( {x - 10} right) = 1500\
Leftrightarrow 5left( {2{x^2} - 20x - 10x + 100} right) = 1500\
Leftrightarrow 2{x^2} - 30x + 100 = 300\
Leftrightarrow {x^2} - 15x - 100 = 0
end{array}

Giải phương trình: Delta = 225 + 400 = 625 >0, sqrt{Delta} = 25

Suy ra {x_1} = 20, {x_2} = -5 (loại)

Vậy miếng tôn có chiều rộng bằng 20 (dm), chiều dài bằng 40 (dm).

Bài 49 (trang 59 SGK Toán 9 Tập 2)

Hai đội thợ quét sơn một ngôi nhà. Nếu họ cùng làm thì trong 4 ngày xong việc. Nếu họ làm riêng thì đội I hoàn thành công việc nhanh hơn đội II là 6 ngày. Hỏi nếu làm riêng thì mỗi đội phải làm trong bao nhiêu ngày để xong công việc.

Xem gợi ý đáp án

Gọi thời gian đội I làm một mình xong việc là x (ngày), x > 0.

Vì đội II hoàn thành công việc lâu hơn đội I là 6 ngày nên thời gian một mình đội II làm xong việc là x + 6 (ngày).

Mỗi ngày đội I làm được dfrac{1}{x} (công việc).

Mỗi ngày đội II làm được dfrac{1}{x+6} (công việc)

Hai đội làm 4 ngày xong công việc nên mỗi ngày cả hai đội làm được dfrac{1}{4}công việc ta có phương trình:

dfrac{1}{x} + dfrac{1}{x+6} = dfrac{1}{4}

begin{array}{l}
Rightarrow 4left( {x + 6} right) + 4.x = xleft( {x + 6} right)\
Leftrightarrow 4x + 24 + 4x = {x^2} + 6x\
Leftrightarrow {x^2} - 2x - 24 = 0
end{array}

Delta' = 1 + 24 = 25 = 5^2

{x_1} = 1 + 5 = 6, {x_2} = 1 - 5 = -4

Vì x > 0 nên{x_2} = -4 không thỏa mãn điều kiện của ẩn.

Vậy một mình đội I làm trong 6 ngày thì xong việc.

Một mình đội II làm trong 12 ngày thì xong việc.

Bài 50 (trang 59 SGK Toán 9 Tập 2)

Miếng kim loại thứ nhất nặng 880g, miếng kim loại thứ hai nặng 858g. Thể tích của miếng thứ nhất nhỏ hơn thể tích miếng thứ hai là 10cm3, nhưng khối lượng riêng của miếng thứ nhất lớn hơn khối lượng riêng của miếng thứ hai là 1 g/cm3. Tìm khối lượng riêng của mỗi miếng kim loại.

Xem gợi ý đáp án

Tham khảo thêm:   Soạn bài Con đường không chọn - Kết nối tri thức 10 Ngữ văn lớp 10 trang 104 sách Kết nối tri thức tập 2

Gọi khối lượng riêng của miếng kim loại thứ nhất là: x (g/cm3 )

Khối lượng riêng của miếng kim loại thứ hai là: x – 1 (g/cm3 ) điều kiện x > 1

Thể tích của miếng kim loại thứ nhất là: dfrac{880}{x} (cm3 )

Thể tích của miếng kim loại thứ hai là: dfrac{858}{x-1} (cm3 )

Theo đầu bài thể tích của miếng thứ nhất nhỏ hơn miếng thứ hai là 10 cm3 nên ta có phương trình: dfrac{858}{x-1} - dfrac{880}{x} = 10

begin{array}{l}
Rightarrow 858x - 880left( {x - 1} right) = 10xleft( {x - 1} right)\
Leftrightarrow 858x - 880x + 880 = 10{x^2} - 10x\
Leftrightarrow 10{x^2} + 12x - 880 = 0\
Leftrightarrow 5{x^2} + 6x - 440 = 0
end{array}

Ta có: Delta'=9 + 2200 = 2209, sqrt{Delta' }= 47

Suy ra {x_1} = dfrac{{ - 3 + 47}}{5}= 8,8; {x_2} = dfrac{{ - 3 - 47}}{5}= -10

Vì x > 1 nên {x_2}= -10 (loại)

Vậy khối lượng riêng của miếng kim loại thứ nhất là: 8,8 g/cm3

Khối lượng riêng của miếng kim loại thứ hai là: 7,8 g/cm3

Bài 51 (trang 59 SGK Toán 9 Tập 2)

Người ta đổ thêm 200g nước vào một dung dịch chứa 40g muối thì nồng độ của dung dịch giảm đi 10%. Hỏi trước khi đổ thêm nước thì dung dịch chứa bao nhiêu nước?

Xem gợi ý đáp án

Gọi khối lượng nước trong dung dịch trước khi đổ thêm nước là: x (g), x > 0

Nồng độ muối của dung dịch khi đó là: dfrac{40}{x + 40}

Nếu đổ thêm 200 g nước vào dung dịch thì khối lượng của dung dịch sẽ là: x + 40 + 200 (g)

Nồng độ của dung dịch bây giờ là: dfrac{40}{x + 240}

Vì nồng độ muối giảm 10% nên ta có phương trình:

dfrac{40}{x + 40}-dfrac{40}{x + 240} = dfrac{10}{100}

Giải phương trình:

(x + 40)(x + 240) = 400(x + 240 – x – 40)

hay x2 + 280x – 70400 = 0

Delta' = 19600 + 70400 = 90000, sqrt{Delta'} = 300

Suy ra {x_1} = 160, {x_2} = -440

Vì x > 0 nên {x_2} = -440 (loại)

Vậy trước khi đổ thêm nước, trong dung dịch có 160 g nước.

Bài 52 (trang 60 SGK Toán 9 Tập 2)

Khoảng cách giữa hai bến sông A và B là 30km. Một canô đi từ bến A đến bến B, nghỉ 40 phút ở bến B rồi quay lại bến A. Kể từ lúc khởi hành đến khi về tới bến A hết tất cả 6 giờ. Hãy tìm vận tốc của canô trong nước yên lặng, biết rằng vận tốc của nước chảy 3 km/h.

Xem gợi ý đáp án

Gọi vận tốc thực của canô là x (km/h) (x > 3)

Gọi vận tốc xuôi dòng là : x + 3 (km/h)

Gọi vận tốc khi ngược dòng là : x – 3 (km/h)

Thời gian xuôi dòng là: dfrac{30}{x + 3} (giờ)

Thời gian ngược dòng là: dfrac{30}{x - 3} (giờ)

Nghỉ lại 40 phút hay dfrac{2}{3} giờ ở B.

Do kể từ lúc khởi hành đến khi về tới bến A hết tất cả 6 h nên ta có:

dfrac{30}{x+ 3}+ dfrac{30}{x- 3}+ dfrac{2}{3} = 6

⇔ 30.3 (x- 3) + 30.3. (x+ 3) + 2(x+ 3). (x – 3) = 6.3.(x+3).(x – 3)

⇔ 90.(x – 3) + 90(x+ 3)+ 2(x2 – 9) = 18 (x2 -9)

⇔ 90x – 270+ 90x + 270 + 2x2 – 18 = 18x2 – 162

⇔ 180x + 2x2 – 18 = 18x2 – 162

⇔ 16x2 – 180x -144= 0

⇔ 4x2 –45x – 36 = 0

Có a=4; b= – 45, c= – 36

∆= ( -45)2 – 4.4.(- 36)= 2601 > 0

Phương trình đã cho có hai nghiệm là:

x= 12, x= -frac{3}{4}

Vậy vận tốc của canô trong nước yên lặng là 12km/h.

Bài 53 (trang 60 SGK Toán 9 Tập 2)

Đố em chia được đoạn AB cho trước thành hai đoạn sao cho tỉ số giữa đoạn lớn với đoạn AB bằng tỉ số giữa đoạn nhỏ với đoạn lớn (h.16) . Hãy tìm tỉ số ấy.

Đó chính là bài toán mà Ơ-clít đưa ra từ thế kỉ III trước Công nguyên.Tỉ số nói trong bài toán được gọi là tỉ số vàng, còn phép chia nói trên được gọi là phép chia vàng hay phép chia hoàng kim.

Hình 16

Hướng dẫn: Giả sử M là điểm chia và AM > MB. Gọi tỉ số cần tìm là x.

Xem gợi ý đáp án

Giả sử M là điểm chia đoạn AB sao cho AM>MB và AB có độ dài bằng a.

Gọi độ dài của AM = x; 0 < x < a. Khi đó MB = a – x.

Theo đầu bài: displaystyle{{AM} over {AB}} = {{MB} over {AM}} hay displaystyle {x over a} = {{a - x} over x}

Giải phương trình: x^2 = a(a - x) hay x^2 + ax - a^2= 0

Delta = a^2 + 4a^2= 5a^2 , sqrt{Delta}= asqrt{5}

Suy ra displaystyle {x_1} = {{ - a + asqrt 5 } over 2} = {{a(sqrt 5 - 1)} over 2},{x_2} = {{ - a(sqrt 5 + 1)} over 2}

Vì x > 0 nên{x_2} không thỏa mãn điều kiện của ẩn.

Vậy displaystyle AM={{a(sqrt 5 - 1)} over 2}

Tỉ số cần tìm là:displaystyle {{AM} over {AB}} = {{sqrt 5 - 1} over 2}

Cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết Giải Toán 9 Bài 8: Giải bài toán bằng cách lập phương trình Giải SGK Toán 9 Tập 2 (trang 58, 59, 60) của Wikihoc.com nếu thấy bài viết này hữu ích đừng quên để lại bình luận và đánh giá giới thiệu website với mọi người nhé. Chân thành cảm ơn.

 

About The Author

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *